Συνέντευξη στο περιοδικό «METROPOLITAN» και τον δημοσιογράφο Χρ. Βούζα 28.02.2009

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Κυρία Κατσέλη, είναι κοινή παραδοχή ότι οι επόμενες εκλογές θα κριθούν στο πεδίο της οικονομίας. Τι διαφορετικό έχει να παρουσιάσει το ΠΑΣΟΚ από τη ΝΔ;

Λ. ΚΑΤΣΕΛΗ: Η διαφορά μας είναι ότι η πολιτική μας νοιάζεται τον εργαζόμενο, τον συνταξιούχο, τον αγρότη, τον βιοτέχνη, τον άνθρωπος του μόχθου, της παραγωγής και της δημιουργίας. Για μας αποτελεί ευθύνη του Κράτους να εποπτεύει και να ρυθμίζει αποτελεσματικά τις αγορές για να μπορεί ο πολίτης να διαπραγματεύεται ισότιμα σ' αυτές. Για μας η δημόσια επένδυση στην παιδεία και η αναδιανομή εισοδήματος και ευκαιριών προς όφελος της εργασίας και της μέσης Ελληνικής οικογένειας αποτελούν προτεραιότητες για την κατοχύρωση των βασικών κοινωνικών δικαιωμάτων στην εργασία, σε ένα αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης, στην ισότιμη πρόσβαση στην παιδεία στην υγεία, στις δημόσιες υπηρεσίες. Η ανασύνταξη του κοινωνικού κράτους και των κοινωνικών υπηρεσιών ιδιαίτερα στην υγεία, στην ασφάλεια και στην πρόνοια είναι επιβεβλημένη για την ύπαρξη ενός διχτύου ασφαλείας. Τέλος, βασική μας επιλογή αποτελεί ο σχεδιασμός και η προώθηση επενδύσεων, για μια νέα οικονομία με αιχμή την πράσινη ανάπτυξη, ώστε να δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας και να ανασυγκροτηθεί η παραγωγική βάση της χώρας.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ωστόσο, πολλοί είναι αυτοί που αναρωτιούνται, που θα βρείτε τα χρήματα για την επέκταση, για παράδειγμα, του κοινωνικού κράτους που έχετε εξαγγείλει;

Λ. ΚΑΤΣΕΛΗ: Όλα τα μέτρα που έχουμε προτείνει είναι κοστολογημένα και ρεαλιστικά. Κάποια από αυτά τα μέτρα είναι άμεσης απόδοσης και θα παρθούν εντός του πρώτου έτους διακυβέρνησης της χώρας από το ΠΑΣΟΚ όπως π.χ. η ανακατανομή δαπανών για αύξηση του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων, η εξοικονόμηση 1 δις. ευρώ για την παιδεία, η χορήγηση του έκτακτου επιδόματος αλληλεγγύης σε κοινωνικά ευάλωτες ομάδες και η δέσμη άμεσων μέτρων για τη στήριξη της πραγματικής οικονομίας και της απασχόλησης που έχουμε καταθέσει. Υπάρχουν όμως και δέσμες μέτρων, τα οποία είτε θα εφαρμοσθούν σταδιακά, είτε είναι μέτρα μακροχρόνιας απόδοσης, όπως π.χ. το επενδυτικό μας πρόγραμμα για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και η ανάπτυξη δικτύου κοινωνικών υπηρεσιών σε κάθε Δήμο. Σας επισημαίνω επίσης ότι πολλά από τα μέτρα που έχουμε εξαγγείλει δεν έχουν δημοσιονομικό κόστος, αλλά αντίθετα λειτουργούν υποβοηθητικά ως εργαλεία άντλησης νέων πόρων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η απλούστευση των διαδικασιών συναλλαγής με το δημόσιο και η εισαγωγή ενός σύγχρονου ρυθμιστικού πλαισίου για την έναρξη και λειτουργία των επιχειρήσεων. Η χρηματοδότησή των μέτρων όπου απαιτείται είναι εξασφαλισμένη από τους πόρους οι οποίοι θα προκύψουν από την περιστολή της σπατάλης και την ανακατανομή δαπανών, τις αλλαγές που έχουμε ήδη ανακοινώσει στο φορολογικό μας σύστημα, από τους πόρους του Ε.Σ.Π.Α. 2008-2013 και την αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Κατά την άποψή σας, ποιες θα πρέπει να είναι οι πρώτες προτεραιότητες ενός νέου υπουργού οικονομίας. Ή για να σας το ρωτήσω αλλιώς, ποιο θα πρέπει να είναι το πρόγραμμα των πρώτων 100 ημερών;

Λ. ΚΑΤΣΕΛΗ: Ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ ο Γ. Παπανδρέου κατέθεσε στη Βουλή τα μέτρα για τη στήριξη της πραγματικής οικονομίας που πρέπει να ληφθούν τη διετία 2009-2010. Είναι ζωτική ανάγκη να διοχετευθεί ρευστότητα στην αγορά, να στηριχθούν οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και οι κλάδοι που πλήττονται ιδιαίτερα, να ενισχυθεί το εισόδημα των μεσαίων και ευάλωτων κοινωνικών στρωμάτων και η αγοραστική ζήτηση στην αγορά.

Άμεση συνεπώς προτεραιότητα μας, αποτελεί η ενεργοποίηση των διαθέσιμων Κοινοτικών πόρων, δηλαδή το ΕΣΠΑ 2007-13, έτσι ώστε να αυξηθούν οι επενδύσεις και να ξεκινήσουν έργα στην Ελληνική περιφέρεια. Πρέπει να στηριχθούν οι εξαγωγικών επιχειρήσεις, καθώς και εκείνες που δραστηριοποιούνται στον τουρισμό, τον αγροτικό τομέα, καθώς και τον κατασκευαστικό κλάδο της οικονομίας, στους κλάδους δηλαδή που ήδη πλήττονται σοβαρά λόγω της κρίσης. Απαιτείται να διοχετευτεί ρευστότητα στην πραγματική οικονομία και για αυτό το σκοπό έχουμε προτείνει τη δημιουργία Ταμείου Αναχρηματοδότησης Τραπεζών και Επιχειρήσεων, την αύξηση του Προϋπολογισμού του ΤΕΜΠΜΕ στο τριπλάσιο με αναθεώρηση των όρων χορήγησης εγγυήσεων, ώστε να αρθούν οι εμπλοκές που παρουσιάστηκαν.

Επιπρόσθετα έχουμε ήδη καταθέσει δύο σχέδια νόμου για τη στήριξη των δανειοληπτών που αντιμετωπίζουν καθημερινά αθέμιτες χρεώσεις και καταχρηστικές πρακτικές από τις Τράπεζες και τις εισπρακτικές εταιρείες, τα οποία σκοπεύουμε να υιοθετήσουμε. Θα ενισχύσουμε με στοχευμένο τρόπο συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες που ζουν σήμερα κάτω από το όριο της φτώχειας μέσω του Έκτακτου Επιδόματος Αλληλεγγύης και την επέκταση των δικαιούχων του ΕΚΑΣ. Σαφέστατα για την χρηματοδότηση των ανωτέρω, θα λάβουμε όλα τα απαραίτητα μέτρα για την περιστολή της σπατάλης, την ανακατανομή δαπανών και την αποκατάσταση των φοροεισπρακτικών και ελεγκτικών μηχανισμών που έχουν αποδιοργανωθεί τα τελευταία χρόνια και τα οποία αν λειτουργούσαν σήμερα στο επίπεδο αποτελεσματικότητας που λειτουργούσαν το 2003, θα απέφεραν 3,5 δις περισσότερα έσοδα στα δημόσια ταμεία.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το 80% του ΕΣΠΑ θα πάει στην περιφέρεια. Το ΠΑΣΟΚ τι θα κάνει για την ελληνική περιφέρεια αν γίνει κυβέρνηση;

Λ. ΚΑΤΣΕΛΗ: Καταρχήν να υπενθυμίσω ότι ούτε ένα ευρώ δεν έχει απορροφηθεί ακόμα από το ΕΣΠΑ και ας έχουμε μπει ήδη στον τρίτο χρόνο υλοποίησής του. Και αυτό συμβαίνει σε μια περίοδο σοβαρής οικονομικής κρίσης και ενώ η Ε.Ε., στο πλαίσιο του σχεδίου διάσωσης της Ευρωπαϊκής οικονομίας, αυξάνει τις προκαταβολές προς τα κράτη μέλη προκειμένου να επιταχυνθούν τα προγράμματα του ΕΣΠΑ τα οποία στη χώρα μας επαναλαμβάνω δεν έχουν καν ξεκινήσει. Η Κυβέρνηση διατυμπανίζει πως θα διαθέσει περίπου το 80% του ΕΣΠΑ στην Περιφέρεια, αλλά δεν λέει ότι αυτό είναι υποχρέωση που απορρέει από τις κατανομές της Ε.Ε. που «κλείδωσαν» το μέγιστο ποσό που μπορεί να λάβει η Αττική. Το περίπου 80% είναι απλώς το υπόλοιπο. Η πραγματικότητα είναι ότι η Κυβέρνηση διαθέτει μόνο το 39% των πόρων στα Περιφερειακά Προγράμματα.

Το ΠΑΣΟΚ προτείνει τουλάχιστον το 50% των πόρων να διατεθεί απευθείας στα ΠΕΠ, για ενίσχυση της αποκέντρωσης. Για μας το ΕΣΠΑ είναι εργαλείο για να χτίσουμε ισχυρές και βιώσιμες περιφέρειες με ανάπτυξη και ταυτότητα. Για να κρατήσουμε τους κατοίκους στην ελληνική περιφέρεια, στο τόπο τους, αλλά και να δημιουργήσουμε νέες θέσεις εργασίας. Γι' αυτό και χρειάζεται να επενδύσουμε σε σημαντικές υποδομές ώστε να υποστηριχθεί η περιφέρεια. Να χρηματοδοτήσουμε νέους τομείς και προϊόντα με βάση τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής. Να προχωρήσουμε στις αναγκαίες αναδιαρθρώσεις ώστε π.χ. να ξέρει ο αγρότης ότι το προϊόν που καλλιεργεί έχει αξία. Για να γίνουν αυτά πρέπει επομένως να προχωρήσουμε σε αναθεώρηση του ΕΣΠΑ ώστε να εναρμονιστεί με τις προτεραιότητες και τους στόχους του νέου αναπτυξιακού προτύπου της πράσινης ανάπτυξης. Παράλληλα, χρειάζεται να επανεξετάσουμε τους μηχανισμούς εφαρμογής και παρακολούθησης ώστε να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα και να εξαλειφθούν ο υπερσυγκεντρωτισμός και η πολυπλοκότητα. Όλα αυτά θα γίνουν με σχέδιο και πρόγραμμα χωρίς να χαθεί άλλος πολύτιμος χρόνος. Η ελληνική περιφέρεια δεν αντέχει άλλο. Χόρτασε από υποσχέσεις και λόγια, είναι ώρα για πράξεις και έργα.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Λένε πολλοί ότι σε τέτοιες περιόδους οικονομικής κρίσης το τελευταίο που χρειάζεται είναι εκλογές. Ακούω ωστόσο τον Γ. Παπανδρέου να ζητά «εκλογές εδώ και τώρα» και αναρωτιέμαι, η Λούκα Κατσέλη που εκτός από πολιτικός είναι και τεχνοκράτης-άριστος γνώστης των θεμάτων της οικονομίας, δεν θεωρεί ότι μια εκλογική αναμέτρηση θα λειτουργήσει σε βάρος της ελληνικής οικονομίας;

Λ. ΚΑΤΣΕΛΗ: Όσο παραμένει στη Κυβέρνηση, η κρίση βαθαίνει. Οι πολίτες δεν αντέχουν άλλο ούτε τη γενικευμένη ανασφάλεια, ούτε επιλογές που συρρικνώνουν το οικογενειακό τους εισόδημα. Οι νέοι έχουν απογοητευθεί από την εργασιακή ζούγκλα και την απουσία ευκαιριών. Οι δημιουργικοί επιχειρηματίες δεν μπορούν να συμβιβαστούν άλλο με την γραφειοκρατία, την έλλειψη κινήτρων και το υπερβολικό ρυθμιστικό περιβάλλον. Εμείς ζητάμε εκλογές για να αλλάξει Κυβέρνηση, για να αλλάξει πολιτική. Αυτή είναι επιλογή διεξόδου, ελπίδας, ανασύνταξης της χώρας. Είναι επιλογή που δίνει μια θετική προοπτική για το αύριο.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ας υποθέσουμε ότι γίνονται εκλογές και με βάση τα σημερινά δεδομένα φαίνεται πως δεν θα έχουμε αυτοδυναμία. Τότε, μήπως για να ξεπεράσουμε την κρίση πρέπει να πάμε σε μια κυβέρνηση εθνικής ενότητας με τη συμμετοχή ΠΑΣΟΚ και ΝΔ, έστω και περιορισμένου χρονικού ορίζοντα;

Λ. ΚΑΤΣΕΛΗ: Έχουμε αποκλείσει οποιαδήποτε συνεργασία με τη Ν.Δ. και αυτή η συζήτηση δεν έχει πλέον κανένα λόγο ύπαρξης. Ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ έχει δηλώσει ξεκάθαρα, ότι είναι αδύνατον να υπάρξει συνεργασία με μια Κυβέρνηση επί των ημερών της οποίας η οικονομία οδηγήθηκε σε τέλμα, το κοινωνικό κράτος διαλύεται, η δημόσια παιδεία, η Υγεία και ο σεβασμός στους θεσμούς απαξιώνονται. Η κοινωνία μας έχει ανάγκη από πραγματική ελπίδα και η οικονομία μας από ένα βιώσιμο σχέδιο αναπτυξιακής προοπτικής.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Η επόμενη εκλογική μάχη που είναι βέβαιη, είναι αυτή των ευρωεκλογών. Ποια θα πρέπει να είναι η διαφορά του ΠΑΣΟΚ από τη ΝΔ ώστε να το κόμμα σας να δημιουργήσει δυναμική νίκης σε πραγματική και όχι «εικονική» κάλπη, προκειμένου να μην επαναληφθεί το σενάριο του 2000 όταν ο Κ. Σημίτης έχασε τις ευρωεκλογές του 1999 αλλά κέρδισε τις εθνικές την επόμενη χρονιά;

Λ. ΚΑΤΣΕΛΗ: Δεν θεωρώ ότι πρέπει να ασχοληθούμε με τα ποσοστά των εκλογών. Υπάρχει ένα δεδομένο στο οποίο πρέπει να σταθούμε και το οποίο είναι η εμφανής πλέον απογοήτευση του κόσμου και των ίδιων των ψηφοφόρων της Ν.Δ. από αυτή την Κυβέρνηση. Οι πολίτες στρέφονται και πάλι προς το ΠΑΣΟΚ, όπως προκύπτει μέσα από τις δημοσκοπήσεις των τελευταίων μηνών. Αυτό μας γεμίζει ευθύνη. Χτίζουμε ξανά μια σχέση εμπιστοσύνης του κόσμου με το ΠΑΣΟΚ. Θέλουμε να δημιουργήσουμε τις απαραίτητες κοινωνικές συμφωνίες και συναινέσεις για να βγει ο τόπος από την κρίση. Να αξιοποιήσουμε όλους όσους έχουν διάθεση να προσφέρουν, όλες δηλαδή τις προοδευτικές δυνάμεις του τόπου.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Η κυβέρνηση έδωσε πρόσφατα στους αγρότες 500 εκ. ευρώ. Τι θα κάνει το ΠΑΣΟΚ με τον αγροτικό πληθυσμό της χώρας αν γίνει κυβέρνηση;

Λ. ΚΑΤΣΕΛΗ: Οι προεκλογικού τύπου παροχές της Κυβέρνησης, εκτός της αποσπασματικότητας από την οποία χαρακτηρίζονται, δεν αντιμετωπίζουν τα πιεστικά διαρθρωτικά προβλήματα της γεωργίας που συνδέονται σε μεγάλο βαθμό με το υψηλό κόστος παραγωγής και την διάθεση των παραγόμενων προϊόντων. Εμείς προτείνουμε ένα πακέτο μέτρων που προωθούν αναδιαρθρώσεις στην ελληνική γεωργία, καθιστώντας τον αγροδιατροφικό τομέα, έναν από τους βασικότερους πυλώνες της πολιτικής μας για την Πράσινη Ανάπτυξη.

Παράλληλα, στα άμεσα μέτρα ενίσχυσης της ελληνικής οικονομίας, έχουμε συμπεριλάβει ειδικότερες δράσεις για τον αγροτικό πληθυσμό της Χώρας. Συγκεκριμένα, έχουμε προτείνει την κατάργηση του ΕΤΑΚ, σε συνδυασμό με την αύξηση της επιδότησης του μεταφορικού κόστους ζωοτροφών για τις μειονεκτικές και τις νησιωτικές περιοχές. Αναφορικά με το κόστος παραγωγής έχουμε προτείνει την αύξηση από 7% σε 11 % της επιστροφής ΦΠΑ στους αγρότες που υπάγονται στο ειδικό καθεστώς για όλα τα προϊόντα φυτικής και ζωικής παραγωγής, καθώς και στην επιστροφή του ειδικού φόρου κατανάλωσης πετρελαίου σε ποσοστό 4% επί των τιμολογίων πώλησης των αγροτικών προϊόντων για τους παραγωγούς.

Επίσης, προτείνουμε την επέκταση του ΤΕΜΠΜΕ και στις εκμεταλλεύσεις του αγροτικού τομέα, με τη διαμόρφωση ειδικών προϋποθέσεων για την απρόσκοπτη χρηματοδότηση των αγροτών, προκειμένου για τον εκσυγχρονισμό των αγροτικών καλλιεργειών. Τέλος για να αποκτήσουν οι αγρότες ρευστότητα για την κάλυψη του 100% των καλλιεργητικών τους αναγκών, προτείνουμε την άμεση ρύθμιση ληξιπρόθεσμων οφειλών των αγροτών με επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής και περίοδο χάριτος 2 ετών και την αύξηση του ορίου δανείων για το κεφάλαιο κίνησης των αγροτών από την Αγροτική Τράπεζα.